Sabti – Khamiis 08:00 17:00 waqtiga maxalliga 

EN

|

SO

Soo Koobidda Sharciga Shirkadaha Soomaaliya (2019)

Dulmar

Sharciga Shirkadaha Lr. 18 ee 2019 waa qaab-dhismeed sharci oo nidaamiya sida shirkadaha loo aasaaso, loo diiwaangeliyo, loo maamulo, loona kala diro gudaha Soomaaliya. Waxaa la soo saaray si loo casriyeeyo deegaanka ganacsiga loona taageero koboca dhaqaalaha.

1. Ujeeddada Sharciga

Sharcigu wuxuu ujeedkiisu yahay:

  • In uu nidaamiyo dhammaan noocyada shirkadaha ganacsi ee ka jira Soomaaliya
  • In uu dejiyo habraacyo cad oo loogu talagalay diiwaangelinta shirkadaha
  • In uu qeexo xuquuqda iyo waajibaadka shirkadaha
  • In uu hagaajiyo hufnaanta iyo isla xisaabtanka hawlaha ganacsiga

2. Noocyada Shirkadaha

Sharcigu wuxuu aqoonsan yahay noocyo kala duwan oo shirkado ah, oo ay ka mid yihiin:

  • Shirkadaha Gaarka loo leeyahay (Ltd)
  • Shirkadaha Dadweynaha (PLC)
  • Shirkadaha Ajaanibta ah ee ka shaqeeya Soomaaliya

Nooc kasta wuxuu leeyahay shuruudo sharci iyo waajibaadyo kala duwan.

3. Diiwaangelinta Shirkadda

Si loo aasaaso shirkad, sharcigu wuxuu farayaa:

  • Magaca shirkadda iyo cinwaankeeda sharci
  • Dastuurka shirkadda (Memorandum) iyo Xeer-hoosaadka (Articles of Association)
  • Faahfaahinta saamileyda iyo agaasimayaasha

Shirkaduhu waa inay iska diiwaangeliyaan Diiwaangeliyaha Shirkadaha (Registrar of Companies) si ay u noqdaan kuwo sharci ahaan la aqoonsan yahay.

4. Xaaladda Sharci ee Shirkadaha

  • Shirkad waxaa loo tixgeliyaa hay’ad sharci oo gaar ah (separate legal entity).
    Waxay awood u leedahay inay:

    • Lahaato hanti
    • Gasho heshiisyo
    • Dacweyn karto ama la dacweyn karo

5. Maamulka & Maamul-Wanaagga

Sharcigu wuxuu dejinayaa xeerar ku saabsan:

  • Agaasimayaasha iyo saamileyda shirkadda
  • Shirarka shirkadda (sida Shirarka Guud ee Sannadlaha ah – AGM)
  • Hababka go’aan qaadashada

Wuxuuna hubiyaa in la helo maamul-wanaag shirkadeed (corporate governance) oo sax ah.

6. Warbixinta Maaliyadeed & Hufnaanta

Shirkadaha waxaa laga rabaa inay:

  • Hayaan diiwaanno maaliyadeed oo sax ah
  • Diyaariyaan warbixinno sannadle ah
  • U gudbiyaan warbixinno hay’adaha ay khusayso marka loo baahdo

7. U Hoggaansanaanta & Ciqaabaha

  • Shirkaduhu waa inay u hoggaansamaan shuruudaha sharciga ah
    Ku guuldareysiga u hoggaansanaanta waxay keeni kartaa:

    • Ganaaxyo
    • Tallaabo sharci ah
    • Hakinta ama kala diridda shirkadda

8. Shirkadaha Ajaanibta ah

Shirkaduhu waa inay u hoggaansamaan shuruudaha sharciga ah
Ku guuldareysiga u hoggaansanaanta waxay keeni kartaa:

  • Ganaaxyo
  • Tallaabo sharci ah
  • Hakinta ama kala diridda shirkadda

9. Kala Diridda Shirkadda

Shirkadaha ajnabiga ah:

  • Waa inay isdiiwaangeliyaan ka hor inta aysan ka hawlgelin Soomaaliya
  • Waa inay u hoggaansamaan shuruucda iyo xeerarka Soomaaliya

10. Muhiimadda Sharciga

  • Hagaajisaa deegaanka ganacsiga
  • Dhiirrigelisaa maalgashiga
  • Taageertaa kobaca ganacsiga gaarka loo leeyahay
  • La jaanqaadaysaa Soomaaliya heerarka caalamiga ah